“Sonra” kelimesi, hayatınızdaki fırsatları kaybetmenin ilk adımıdır.
Gençlerin en büyük hatası, her şeyi “sonra”ya bırakmaktır:
— “30 yaşından sonra başlasam da yetişirim”
— “İşim istikrara kavuşunca her şeyle ilgilenirim”
— “Şu an vaktim yok, sonra okurum”
Ama hayat hızlı akıyor! Şimdi başlamak için bilimsel ve hayattan birkaç kural inceleyelim:
“Gençlik, geri kazanılamayan bir kaynaktır.” Hayattan bir örnek: Alişer 20 yaşında “her şeye vaktim olur” derdi, 30 yaşında ise “vaktim var ama gücüm ve imkânım yok” demeye başladı. Bilimsel gerçek: genç organizma 25 yaşına kadar hızla uyum sağlar, genç beyin yeni becerileri 5 kat daha hızlı öğrenir; sonrasında metabolizma yavaşlar, yaralanmalar uzun sürer. Öneri: faydalı bilgiyle uğraşmak, spor, seyahat, yeni beceriler — hepsini ölçülü biçimde şimdi başlatın!
“Boş zaman, aklın yol göstericisidir.” Hayattan bir örnek: Zuhra öğrencilik yıllarında boş zamanının çoğunu kendisine faydasız işlerle geçirirdi, sonra “dersime ve işime ilgim kalmadı” hissine kapıldı. Bilimsel gerçek: Stanford Üniversitesi araştırmasına göre, günde 1 saatlik “serbest” zaman (hobi) yaratıcılığı %40 artırıyor. Öneri: günde sadece kendinize 1 saat ayırın — bu sürede kitap, spor, yürüyüş gibi faydalı uğraşlar düşünme, hayal gücü ve irade özelliklerinizi güçlendirir ve zenginleştirir.
“Sağlık, size verilmiş en değerli ve bedava nimettir.” Hayattan bir örnek: Jasur 25 yaşında “gencim, hastalanmam” diyerek beslenmesine dikkat etmedi, 30 yaşında ise sürekli gastritle yaşamaya başladı. Bilimsel gerçek: gençlikte aşırı tüketilen her fazla yemek, fast food ve gazlı içecekler 40 yaşında kalp, mide ve böbrek sorunlarına yol açabilir. Öneri:
— her gün meyve-sebze tüketin (bilimsel öneri!);
— her yıl bir kez tam sağlık kontrolünden geçin.
Hatırlatma: hepimiz yaşlılık gelmeden gençliğin, hastalık gelmeden sağlığın, kendimizle meşgul olmadan önce de şu anki boş zamanın kıymetini bilelim. Bu üç süreçten hiç kimse muaf değildir!
Sardor Otayorov, Mirzo Uluğbek adına Semerkant Devlet Teknik Üniversitesi psikoloğu.
